Enver Seyhan
Bir yarım harita
Sene 1530
Fakat haritada Kuşeyh yok.
O tarihte adı Yenice.
İkincisi Başbaraklu yok.
Başbaraklu tarih var olalı beri yerinde çeşitli adlarla hep var. Mağaraları var. Bir yerde mağara varsa orada eskiden beri yaşam vardır.
Mesela 10 bin senedir vardır.
Bunu kafadan atmıyorum.
Karain mağarasını gezmeye ve görmeye gittiğim 2006 yılından beri biliyorum.
O sırada kazı başkanı Amasya doğumlu bir kadın bilim insanıydı.
Mağaralar, göller, yerleşimler, yaşam koşulları ve devirler hakkında epeyce bilgi almıştım.
Karain mağarasını ilk Kılıç Kökten araştırmaya başladı. En azından ben öyle biliyorum.
İnsanlık tarihi ve evrelerine dönük bilgilere ulaşıldığı için önemlidir.
Tarihin yazıldığı, çizildiği taşlar ve tabletlerin keşfinden beri insanoğlu merakını gidermeye çalışıyor.
Bu haritada Obalu adında bir köy var.
Yerine bakınca, sanki Dereköy’den önce o civarda yerleşik olduğu gibi bir izlenime ve vehme kapılıyorum.
Haçpazar köyü konumunu muhafaza ediyor.
Derecik ismi iki kere kayıtlı ama Darama sınırındaki Derecik sanırım Dereli köyüdür.
Ilıca da yer alıyor. Fakat, harita tarihinde Ilıca köy değil de bir mezra’a idi.
İsimler, mekanlar, köyler ve yerleşim yerleri devrine göre olmayıp bugüne göre işlem görürse tarih hem tarih olarak, hem de bilim olarak kendini intihar etmiş olur.
Birisinin notu vardı. Yorumlu sorusu diyeyim.
Belevi köyünü soruyordu. Haritada ismi var.
“Beleni.” Okuma hatası yoksa eğer tahrirde de “Beleni” olarak geçiyor. Arşiv uzmanları “Beleni” şeklinde okumuşlar.
Tabii ki haritada Haddadi, Sepetli ve Boraboy köyleri de yer almalıydı.
Bir harita daha. Yine yarım harita
Sene: 1855
Çarşamba Terme
Sunnisa (Sonusa)
Jerkeslü (Yerkozlu)
Tokat
Niksar
Ürek (Erek / Erbaa)
Ladik
Çamlıbel Dağı
Tozanlu su
Yeşilırmak
Yıldız
Samsun
Bu Erek / Ürek / Uruk / Herek yerleşim yeri Sümer kavmine kadar varır dayanır.
Kimi araştırmacılar ve yazarlar öyle derler.
Sümerler kuzeyden geldiler ve geçerken bugünkü Erbaa ovasında kaldılar.
Erek şehrini kurdular.
Kaç sene kaldıkları konusunda hafızam beni tamamlamıyor.
İktisat tarihine gönül verenler ve tarihçiler ve arkeologlar ve sanat tarihçileri bilecekler.
Kabul edenler de var etmeyenler de.
Fakat ben şahsen son zamanlarda kabul edenler tarafına geçtim.
Benim geçmem geçmemem devede bir tüy bile değil.
Asıl olan bilim insanları.
Onların ne dedikleri ne söyledikleri.
Sümerler, El Cezire bölgesinde yaşadılar.
Eski adıyla Mezopotamya.
Orada kurdukları şehirler var.
Merkez şehirlerinin adı Uruk.
Erek / Ürek ve Uruk benzeşiyor.
Tabii ki Sonusa’nın ve Erbaa’nın tarihi çok eskilere dayanıyor.
“Eski Gümüşlük” mevkiinde / mevkisinde bakır üretimi MÖ. 4’üncü bin yıla dayanıyor.
C -14 testi böyle diyor.
Bu hususları Tahsin Özgüç ve Mahmut Akok hocalardan takip etmedikçe kolay anlaşılmaz.
MTA araştırmaları var.
Ergün Kaptan da unutulacak bir isim değil.
Lâdik doğumlu Mehmet Özsait’in de bu bölgede araştırma ve yüzey taramaları yaptığını biliyorum.
Fakat sanırım biraz yaşlandı.
Ömrüne bereket.
Horoztepe var.
Kabayar höyük var.
Bu kadar yeter.
Bir teşekkür borcum var:
Eşref Uslu.
Kelkit nehrinin adını merak ettim.
Schap gibi bir kelime var.
Şap madeninden ötürü bu adı vermiş olabilirler.
Yorum Ekle
