Fotoğraflar: İbrahim Önder – Haber: Ahmet Günaydın
İlçemiz Ballıca (Darma) köyü halkından Emekli Öğretmen Mehmet Önder, 11 Mart 2020 günü 90 yaşında hayatını kaybetmişti.
Mehmet Önder, 1960’lı yılların ortalarında başlayan Almanya’ya işçi gönderilmesi aşamasında özellikle ilçemizin güney bölgesinde bulunan köylerden onlarca işçinin Almanya’ya gönderilmesine vesile olmuştu.
Taşova ekonomisinin canlanması 1980’li yılların ortalarında dönemin Başbakanı Turgut Özal tarafından yeni teşvik ve krediler çıkarılarak ilçemizde; Yavuz Un, Torunoğlu Parke, Güngör Lastik Kaplama, Uysal Pirinç Fabrikası, Taşova Tuğla ve Kiremit Fabrikası ve şirketlerle olmuş, ancak 5 Nisan 1995 kararlarıyla yeniden gerileme dönemine girilmişti.
Almanya’da yaşayan Araştırmacı İbrahim Önder’in bu dosyada ilçemizin ilk organize sanayisi olabilecek bundan 46 yıl önce 15 Şubat 1980’de kurulan ve 1980 12 Eylül ihtilali nedeniyle durdurulan teşvikler nedeniyle kapanmak zorunda kalan Boğalı Toprak ve Ağaç Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (BOTASTAŞ) ve Ballıca İstihlak ve İstihsal Kredi Kooperatifi’nin kısa hikayesi ile Mehmet Önder’in hayatından kesitler sunacağız: 
Ballıca’dan Almanya’ya:
Bir Öğretmenin Degiştirdiği Hayatlar.
Mehmet Önder (Memet Hoca) Anadolu’nun küçük bir köyünden çıkan bir öğretmenin, yüzlerce insanın hayatını değiş- tirebileceği pek az kişinin aklına gelir, Ancak Ballıca (Darma) köyünden Mehmet Önder, sadece bir öğretmen değil; bir yol gösterici, bir öncü ve bir dönüşümün mimarı olmuştur.
1931 yılında dünyaya gelen Mehmet Önder, Ahmet ve Nuriye’nin oğludur. Hayat arkadaşı Mediha Hanım ile birlikte, topluma faydalı biręyler yetiştirmiş; çocukları Ayhan (Kooperaftifçilik), Beyhan (öğretmen), ve Reyhan (doktor) olarak ülkeye hizmet etmiştir. Aile hayatındaki bu bilinç ve eğitim anlayışı, onun yaşam felsefesinin en güçlü yansımalarından biridir. İlkokulu Darma-Dereli’de başarıyla tamamlayan Mehmet Önder, dönemin en önemli eğitim atılımlarından biri olan Köy
Enstitülerine kabul edilmiştir Ladik Akpınar Köy Enstitüsü’nde aldığı eğitim, sadece öğretmenlik bilgisiyle sınırlı kalmamış; tarım, üretim ve teknik becerilerle bütünleşmiştir; Bu eğitim anlayışı, onu sadece bir öğretmen değil, aynı zamanda köy kalkınmasının öncüsü haline getirmiştir.
Meslek hayatı boyunca farklı okullarda görev yapan Mehmet Önder, eğitimini sınıfın dışına taşıyan bir anlayış benimsemiştir. Onun için öğretmenlik; Sadece ders anlatmak değil, insan yetiştirmek, yol göstermek ve toplumun geleceğini şekillendirmek demekti. Bu nedenle bulunduğu her yerde saygı duyulan, Sözü dinlenen ve insanlara yon veren isim olmuş.
1960’lı yılların ortalarında Türkiye’den (Almanya’ya başlayan işçi göçü, birçok köy İçin bir dönüm noktası olmuştur. Ancak Ballıca Köyü için bu sürecin en önemli mimarlarından biri Mehmet Önder’dir: Onun girişimleri ve teşvikleriyle 1966 yılının Mart ayında köyden 8 kişi (Almanya’nın Lohne (Vechta) bölgesine işçi olarak yönlendirilmiştir. Bu adım, sadece bireysel bir göç değil; bir köyün kaderini değiştiren tarihi bir başlangıç olmuştu. Zamanla bu hareket büyümüş, Ballıca’dan (Almanyaya gidenlerin sayısı artmış ve bugün Vechta ve Lohne çevresinde yaklaşık 1500, Almanya genelinde 2000’den fazla Ballıcalı yaşamaya başlamıştır. Üç nesildir devam eden bu göç süreci sayesinde, birçok kişi eğitim almış, meslek sahibi olmuş ve toplum içinde önemli yerlere gelmiştir. Bugün Doktorlar, öğretmenler, avukatlar ve farklı meslek gruplarında başarılı bireyler yetişmişse, bunun temelinde atılan ilk adımların payı büyüktür.
Mehmet Önder’in köyüne katkıları sadece göçle sınırlı kalmamıştır. 1964 yılında, köy halkını bir araya getirerek Mahdut Mesuliyetli Ballıca İstihlak, istihsal ve Kredi Kooperatifi’ni kurmuştur. Bu kooperatif aracılığıyla önemli yatırımlar gerçekleştirmiştir: tarım için traktörler alınmış, ulaşım ve acil durumlar için araç temin edilmiş, tavukçuluk geliştirilmiş ve jeneratör ile köyün ana caddeleri aydınlatılmış, modern ekmek fırını kurulmuştur. Bu çalışmalar, Ballıca’nın ekonomik ve sosyal anlamda kalkınmasının temel taşlarını oluşturmuştur. Daha sonra çocuklarının eğitîmi için Ankara’ya taşınan Mehmet Önder, Köy İşleri Bakanlığında görev yapmış yapmış ve buradan emekli olmuştur. Ancak köyüne olan bağlılığı hiçbir zaman azalmamış, emeklilik sonrası tekrar Ballıca’ya dönerek yeni projeler üretmeye devam etmiştir. Bu projelerden biri de, Almanya’daki köylülerle birlikte bir fabrika kurma girişimidir. 15 Şubat 1980 tarihinde BOTASTAŞ Toprak ve Ağaç Sanayi Aş. kurulmuş, 92 ortakla büyük bir yatırım başlatılmıştır. Fabrikanın tamamlanmasıyla birlikte onlarca kişiye íş imkânı sağlanmıştır. Ancak 1980 yılında yaşanan siyasi gelişmeler nedeniyle verilen teşviklerin geri çekilmesiyle bu proje tamamlanamamış ve büyük bir hayal yarım kalmıştır.
Mehmet Önder’in hayatını özetlęyen en önemli sözlerinden biri sudur: Huzur ve mutluluk tüm çevrede olmadığı sürece, kişisel huzur ve mutluluk sağlamak tamamen imkänsızdır. Hayatının son yıllarına kadar okumaktan ve öğrenmekten vazgeçmeyen Mehmet Önder, kitap ve gazeteyle iç içe bir yaşam sürmüştür. 2020 yılında aramızdan ayrılmış olsa da, geride
bıraktığı eserler, yetiştirdiği insanlar ve başlattığı değişim hala yaşamaktadır. Bugün Ballıca Köyü ve dünyanın farklı yerlerinde yaşayan Ballıca’llar, onun açtığı yolda ilerlemeye devam etmektedir. Çünkü bazı insanlar yaşadıkları dönemi değil, kendilerinden sonraki nesilleri de şekillendirir.
Mehmet Önder işte böyle bir insandı.
Onu unutmadık, unutmayacağız.
Mekänın Cennet olsun, ışıklar içinde uуu….
Hazırlayan ve yazan öğrencin;
İbrahim Önder
Yorum Ekle
