ÜNYE-ÇARŞAMBA ARASINDA TERME OLABİLMEK… Araştıran: Ahmet Günaydın

Araştıran: Ahmet Günaydın

Taşova’nın neden büyümediği konusunda yorumlar yaparken, Amasya ve Erbaa gibi büyük kentlerin arasında kaldığı için büyüyemediği ön plana gelir.

Oysa Samsun’un Terme ilçesinin konumu bizden farklı olmadığı gibi üstelik daha da dezavantajlı. 30 kilometre doğusunda merkezi 90 bin köyleri ile 130 bin nüfusa sahip Ordu’nun Ünye ilçesi, batısında ise merkezi 80 bin köyleri ile birlikte 140 bin nüfusa sahip Samsun’un Çarşamba ilçesi. İki büyük ilçenin arasına sıkışan Terme, buna rağmen belli periyodlarla büyümesini sürdürmüş ve son sayımda 40 bin köyleri ile  72 bin nüfusa sahip

Aslında bu üç ilçe ile de kadim bağlarımız var. Her ne kadar 77 yıllık bir ilçe olsak da özellikle Terme ile milattan önceki yıllarda TEMİSKHİRA olarak bilinen Boğazkesen kalesi civarında Terme ilçesinde de yaşadığı bilinen Amazonlarla ilgili bir birlikteliğimiz var. Ünye ile bağlantımız daha çok Osmanlı dönemine tekabül ederken, Çarşamba ise zaten komşumuz olan kuzeyde yer alan köylerimizle kız alıp vermiş şivede de yakınlığı olan tarihi,  kültürel ilintimiz olan bir kent.

Yıllara Göre Nüfus

Yıl Toplam İlçe Köy
1965 50.298 4.021 46.277
1970 55.281 4.495 50.786
1975 58.960 6.516 52.444
1980 56.860 6.395 50.465
1985 57.128 7.689 49.439
1990 54.767 10.197 44.570
2000 57.050 15.556 41.494
2007 35.186 9.283 25.903
2008 34.427 10.997 23.430
2009 33.621 10.821 22.800
2010 33.138 10.759 22.379
2011 32.451 10.621 21.830
2012 33.064 9.722 23.342
2013 31.631 9.859 21.772
2014 31.333 11.056 20.277
2015 30.742 11.513 19.229
2016 30.654 11.422 19.232
2020 30.583 11.119 19.464

Taşova’nın envanterine şöyle bir göz atalım: Mesire Yerleri: Boraboy gölü Tabiat Parkı, Baraklı Şelalesi, Belevi Akpınar, Dereli Havuzbaşı, Destek Barajı, Esençay Şahin Yaylası, Şehit Himmet Aydemir Sarıkaya Gürsu Göleti, Uluköy Naci Eren Barajı,  Akınoğlu Tekke Havuz ve Gölü, keşfedilmeyi ve turizme açılmayı bekleyen Kırkharman Takım Şelaleleri  Tatlıpınar köyüne 2 kilometre uzaklıktaki Gerezini  Kale mağarası, Devre köyü yakınlarındaki kayıp Menduh şehri, Yaylasaray Sudüşen şelalesi, Yukarı Baraklı Roma dönemi Gözetleme kulesi, Esençay merkezindeki yeraltı şehri, Boraboy Tuzla mevkiindeki Kaya Mezarı, mağaralar, höyükler.

Ballıca (Darma köyün’deki Hitit dönemi yeraltı şehri, Alpaslan Müzesi, Aşağı Baraklı Cami, Dörtyol köyündeki Kalekale Hamamı,  Uluköy Sinan Paşa Hamamı,

Amasya İl Turizm  Müdürlüğü kayıtlarına göre Alpaslan Müzesi:

Amasya’nın Taşova İlçesinde bulunan Alpaslan Müzesi,Yöreden derlenen Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı Dönemlerine ait arkeolojik ve etnografik eserler ile sikkelerinden oluşan bir belde müzesidir. XIII. Yüzyıla tarihlenen ve kasabanın kuzeyindeki ören yerinden getirilerek teşhir edilen Selçuklu Dönemi’ne ait orijinal ahşap sanduka, türbe kapısı ile orijinal vakfiyesi ve seceresi de bulunmaktadır.

Tarihi kalıntılar: Yukarı Baraklı Alaca Kilise ve zindanları, Baraklı Kalesi, Bizans dönemi Boraboy Hamamı, Kızgüldüren kilisesi Dazlı Kilisesi, Karamuk Kilisesi, (son iki kilisenin kolon, sütun gibi malzemelerinin çoğu inşaat temeline dolgu malzemesi olarak kullanılmış, Uluköy Kurşunlu Camii.

Erbaa ile ilçemizin nüfus farkı son 30 yılda katlandı. 1990’larda ilçemizde görev yapan bir doktor arkadaşım Taşova’yı çok beğendiğini, Erbaa ile kıyaslarken; “Erbaa büyük bir köy” seklinde görüşünü ifade etmişti. O yıllarda Erbaa: 27 bin, Taşova: 15 bin nüfusa sahipti. Son sayım sonuçlarına göre Taşova: 11 bin, Erbaa: 70 bin.

Aslında bu ilçelerin ne bir Boraboy Gölü Tabiat parkı, ne Alpaslan Müzesi gibi bir müzesi, ne de Türkiye’de yıl 52 hafta pazarı kurulan Bamya gibi değerli ürünleri var.

Kısacası; Un var, şeker var, yağ var: Ama bizim helva nerede?

Yorum Ekle