TAŞANOĞULLARI
Merzifon
(1350 – 1398)
Moğol soyundan İlhanlılar Devleti’nin Anadolu valisi Emir Çoban oğlu Timurtaş’ın ortadan kaldırılmasıyla, Amasya ve Samsun civarında bazı küçük beylikler kuruldu. Beylikler Eretna Devleti’ne bağlı olarak kuruldular. Bu küçük beyliklerden biri de Taşanoğulları Beyliği’dir. Taşan Bey tarafından 1350 yılında Merzifon’da kuruldu. Kedegare (Köprü) ve Havza ve Merzifon civarında egemen oldular. Anadolu Selçuklu Devleti soyuna bağlılar.
Lala Emir oğlu Taşan Bey, 1366 yılından itibaren adını taşıyan Taşan Dağları’na yerleşti. Beylik merkezi Merzifon olmak üzere faaliyetlerini buradan yürüttü. Taşan Bey’den sonra evlatları Bali Ahmet, Ali, Hasan ve Şahin beyler vasıtasıyla beylik varlığını sürdürdü.
Bölgedeki diğer beyliklerden erken bir tarihte Osmanlılara katıldılar. (1393 veya 1398 yılı şeklinde fikir üretenler var.)
Cümle şöyle:
“Osmanlılar, Osmancık’ta göründükleri zaman Taşanoğlu ailesi Kadı Burhanettin Ahmet’e rağmen arzı mutabaat ile Osmanlılara mülhak oldular.”
1393 yılında Merzifon bölgesi Osmanlı egemenliğini kabul ettiler.
Amasya Beylerbeyi Lala Yörgüç Paşa 1430 yılında kesin olarak Taşanoğulları Beyliği’ni ortadan kaldırdı. Samsun başta olmak üzere beyliğin tüm toprakları tamamen Osmanlı Devleti’nin hakimiyetine girdi.
Eser:
İslâm Tarihi ve Medeniyeti
(Canik Beyleri / Beylikleri)
Araştırma ve makale:
Öğr. Gör. Tunay Karakök
Bartın Üniversitesi
Taşanoğulları Beyliği, 1243 yılında yapılan Kösedağ savaşının kaybedilmesinden sonra Anadolu’da, Amasya ve Samsun bölgesinde 2’nci beylikler döneminde kurulmuştur.
1350 – 1396 tarihleri arasında bölgede egemen oldular.
Aslında o devir için Samsun bölgesi tanımı tam olarak yerine oturmuyor. Amasya ve Merzifon bölgesi tanımlamasının daha gerçekçi olacağını düşünüyorum. Kaldı ki adı geçen yerleşim yerleri ilerleyen yıllarda Amasya’ya tâbi birer kaza idiler.
1402 yılında Ankara Savaşı’yla birlikte yeniden hortlayan karışıklık, kargaşa ve karmaşa Çelebi Mehmet ve 2. Murat tarafından savulduktan sonra bölge beylikleri Yörgüç Paşa eliyle Osmanlı Devleti’ne katıldılar.
Osmanlı hakimiyetine katılma anlamında, araştırmada geçen tarih olan 1430 yılını daha bir önemsiyorum.
Enver Seyhan
06.04.2026
Yorum Ekle
