Haber: Ahmet Şimşek
İlçemizde bu sene zirai don sebebiyle meyve bahçeleri boş kaldı, geç çiçek açması nedeniyle sadece töngel (muşmula) ağaçlarında meyve vardı. İlçemiz köy ve merkezlerindeki bahçeleri gezdiğimizde bahçeler meyvesiz kaldı.
Kasım ayının sonlarında bu zamanlar töngel toplama mevsimidir. İlçemiz ve köylerinde töngeller toplanıyor.
Muşmula meyvesi olgunlaşmış ve yumuşak forma gelmiş ise günlük olarak tüketilebilir. Alternatif tıpta sıkça kullanılan bitkinin besleyici özelliği ile birlikte vücudu destekleyici özellikleri de ön plana çıkar. Meyvelerinin fitokimyasallarca da zengin olması terapötik etkilerini arttırarak muşmula faydalarını destekler. Muşmula faydalarının vücudu desteklemesi hem sofralarda hem de takviye edici ürün olarak tüketimine olumlu katkı yapar.
Muşmula Nedir?
Muşmula, rosaceae ailesinin mespilus germanica türüne ait bir bitkidir. Yüksekliği 3-6 metreye ulaşabilen çalı benzeri küçük bir ağaçtır. Ülkemizde, besbıyık, yeni dünya, döngel olarak da adlandırılan bitkinin meyveleri Mayıs-Haziran aylarında tomurcuklanarak çiçek açar. Çiçeği pembe-beyaz renge, meyvesi ise turuncu-sarı renklere sahiptir.
Muşmula Ne İşe Yarar?
Muşmula faydaları gücünü içeriğindeki etken maddelerden alır. Organik asitlerden omega 6, pektin, fenolik bileşikler, flavanoidler, taninler ve fonksiyonel aminoasitler açısından zengindir. Ayrıca vücudun günlük ihtiyacı olan bazı mineralleri karşılayabilir. Kalsiyumun %4.1’ini, diyet fiberlerin %3.42’sini, demirin %15’ini karşılar. A, B ve C vitaminler bakımından da zengin olması muşmula faydaları arasında öne çıkar.
Muşmula faydaları özellikle yara, ağız içi apse gibi durumlarda vücuda destek olur. Ayrıca mikrobiyal enfeksiyonlar, tip-2 diyabet, kronik hastalıklar, anemi, beyin hastalıkları, mental performans düşüklüğü, uykusuzluk, bozulan enzimatik sistem, huzursuz bacak sendromu, vücut ısısı bozukluğu gibi problemlere karşı da vücudu destekler.
Muşmula Nasıl Tüketilir?
Muşmula faydaları bitkinin bazı kısımlarında saklıdır. Bitkinin yaprak, meyve ve tohumlarındaki içeriğin özleri ekstrakte edilerek çıkarılabilir. Bitkinin ekstraktları gıda takviyesi formuna dönüşerek sıvı, kapsül, tablet ve toz haline getirilir. Ayrıca, bitkiyi taze ya da kurutulmuş meyveler halinde de tüketebilirsiniz. Kurutulmuş bitki formunu çay olarak da demleyip içebilirsiniz.
Muşmula Faydaları Nelerdir?
Bağışıklık sistemini güçlendiren C vitamini açısından zengin olan muşmulanın, kış aylarındaki enfeksiyon ve rahatsızlıkları iyileştirmesinin keşfedilmesi, ortaçağ dönemlerinden gelen bir süreçtir. Ortaçağ kışlarından itibaren popüler bir yemek olarak kullanılmaktadır. Muşmula meyvesi, popüler bir gıda maddesi olarak önem kazanması, içeriğinden gelmektedir. Muşmula meyvesinden elde edilen pektinde, yüksek düzeyde metoksil pektin içerir. İçeriğinde d-glikoz, L-rammoz, d-galakturonik asit- d-galaktoz ve L-arabinoz da bulunur. Muşmulanın faydaları; insan vücuduna birçok fizyolojik katkı sağlar. Özellikle; savunma sistemini, boşaltım sistemini, salgı üretimini ve hormon dengesini desteklemede öne çıkar. Muşmula faydaları genel olarak aşağıdaki gibi listelenebilir:
Yaprakların özünde yer alan flavanoidler ve C vitamini boğaz ve ağız enfeksiyonların engellenmesinde yardımcıdır.
Muşmula meyvesi yaprak ve meyvelerinden yapılan infüzyonlar mide ağrısı, ishal, mide bulantısı, hipoglisemi, solunum güçlüğü, hepatit ve zatürre gibi çeşitli sağlık sorunlarını hafifletmek için yaygın olarak kullanılır.
Vücutta yağ birikimini azaltarak kötü huylu kolesterol (LDL) ve trigliserit seviyesinin azalmasında destekleyici olur.
Damar iç çeperinde yağlanmanın azalmasına ve damar sertleşmesinin önüne geçilmesine destek olur
Muşmula faydalarından en önemlisi anemi problemine karşı destekleyici unsur oluşturmasıdır, böylece kas aktivitesini korumaya yardımcı olur.
Muşmula sirkesinin faydaları arasında anti bakteriyel özellikleri yer alır. Gıdalardan sıklıkla bulaşabilen Pseudomonas suşlarına karşı önleyici bir etkiye sahiptir.
Kabuğunun toz haline getirilerek kullanılan hali ise büyük bağırsak enfeksiyonları, ishal, iç kanama ve ateş tedavilerinde faydalıdır.
Muşmula meyvesi, ishal, ağız apseleri, mide şişkinliği, boğaz apseleri, obezite, ateş, hematopoetik iç kanama, kolera, kabızlık, boğaz rahatsızlıkları, cilt sorunları, sinir sorunları, bağırsak iltihabı, kalın bağırsak enfeksiyonu, düzensiz adet döngüsü, deri rahatsızlıkları gibi durumları iyileştirdiği de bilinmektedir.
Ayrıca görme, böbrek ve karaciğer sağlığını iyileştirmede ve böbrek ve idrar yolu taşlarını tedavi etme gibi sağlık açısından faydaları da bilinmektedir.
Muşmula meyvesinin faydaları arasında hematolojik, sinir uyarıcı ve idrar söktürücü özellikler bulunur. Muşmula yapraklarının kaynatılmasından elde edilen nektar, enterit tedavisinde kullanılır. Muşmula yapraklarının kaynatılması, meyvesi ile birlikte öksürüğe, gribe, soğuk algınlığına iyi gelebilir. Bağırsakları hareketlendirir.
Pektin lif içeriği ile su tutma kapasitesini arttırmaya, bağırsak hareketlerini uyarmaya ve kabızlık problemin gidermeye yardımcıdır.
Sindirim sistemini çalıştırır
Fenolik asitler ve flavanoidler karbonhidrat metabolizmasında rol oynayan α-glukozidaz ve α-amilaz enzimlerin aktivitesini azaltmaya yardımcı olur. Muşmula faydalarından biri olan bu durum tip-2 diyabet hastalığının semptomlarının azalmasına yardımcıdır.
Öksürüğe iyi gelir
Üst ve alt solunum yollarının mikrobiyal enfekte olması akciğer, bademcik ya da solunum yollarını iltihaplandırabilir. Bölgesel yangı oluşturması ile boğaz kuruluğu öksürük semptomlarını arttırır. Muşmula faydalarından polifenol içeriği ile iltihap kurutucu özelliği ortaya çıkar. Böylece, öksürük semptomlarının azalmasına yardımcı olur. Antioksidan özelliği bulunur. Fitokimyasallar, minareller ve vitaminlerin antioksidan gücü, muşmula faydalarında oksidatif stresi azaltmasıyla öne çıkarır. Bu sayede, karaciğerde toksinlerin temizlenmesine destek olarak filtreleme görevi görür.
Muşmulanın Besin Değeri
Muşmula, düşük kalorili yapısı ve zengin mineral içeriğiyle besleyici bir meyvedir. 100 gram muşmula yaklaşık; 47 kalori içerir ve diyet dostu bir seçenektir. Karbonhidrat miktarı ortalama 12 gram, Lif miktarı ise 1,7 gram civarındadır. Lif içeriği sindirim sisteminin düzenlenmesine ve bağırsak hareketlerinin desteklenmesine yardımcı olur.
Muşmulanın protein miktarı düşüktür; yaklaşık 0,4 gram protein ve 0,2 gram yağ içerir. Yağ oranının çok düşük olması, kalp dostu bir meyve olmasına katkı sağlar.
Vitamin açısından bakıldığında muşmula özellikle;
A vitamini ve folat yönünden dikkat çeker: A vitamini içeriği yaklaşık 76 mikrogramdır ve bu miktar göz sağlığı, bağışıklık sistemi ve cilt sağlığı için önemlidir. Ayrıca folat (B9 vitamini) yaklaşık 14 mikrogram, B6 vitamini 0,05 mg, tiamin (B1) 0,02 mg, riboflavin (B2) 0,03 mg düzeyindedir.
B vitaminleri enerji metabolizmasında ve sinir sistemi fonksiyonlarında rol oynar.
Mineral içeriği bakımından muşmula özellikle;
Potasyum açısından zengindir. 100 gram muşmula yaklaşık 266 mg potasyum içerir ve bu mineral kan basıncının dengelenmesi, kalp fonksiyonlarının desteklenmesi ve kasların sağlıklı çalışması için gereklidir.
Ayrıca: Kalsiyum (16 mg), Magnezyum (13 mg), Fosfor (27 mg), Demir (0,3 mg) Manganez (0,1 mg) gibi mineraller içerir. Bu mineraller kemik sağlığı, enerji üretimi ve antioksidan savunma sistemi için önem taşır. Genel olarak muşmula, düşük kalori–yüksek mineral dengesi, lifli yapısı ve doğal antioksidanlarıyla dengeli bir besin profiline sahiptir.



